Kopjes van de kater

– ‘ Waarom melden de mainstreammedia ons niet dat de kartel-partijen (de term kartelpartij is niet door Baudet uitgevonden, maar bestond al langer) met de kater zitten, vanwege het feit dat ze bijna nergens een coalitie met Forum kunnen regelen? Niet Forum zit met een kater, maar de plucheplakpartijen.’

Semanur meent dat het vooral ligt aan het routine-frame, het ingesleten denkraam, dat de kartel-partijen en de mainstream-media tot nu toe gewend zijn te hanteren bij hun interpretaties en duiding van de politieke werkelijkheid in de Nederlandse polder. Ze zijn gewend aan de reeds lang bestaande machtsverhoudingen en gaan ervan uit dat de vigerende status quo voort zal duren. In grote lijnen: business as usual.

Semanur: ‘ Laat ze vooral naar de uitleg van Syp Wynia luisteren en kijken, om te snappen dat de partijen met welke Forum momenteel onderhandelt, in feite (de facto, zij het niet de jure) “reusjes met lemen voetjes” zijn: ze kunnen geen aanspraak maken op de status van democratisch-gekozen-zijn.’

– ‘ In werkelijkheid onderhandelen de Forum-mensen met “nabeelden” die je nog ziet, terwijl het object er niet meer is. Fantomen, zonder een actueel solide mandaat van de kiezer.’

‘ Ja, nabeelden, dat vind ik ook een effectieve beschrijving,’ stemt Semanur in, ‘ Syp Wynia omschrijft dat als het nakende ineenstorten van de macht in Nederland. Op een bepaald moment komt het democratisch deficiet onherroepelijk aan het licht. Dan kunnen we zeggen: Forum heeft terecht geweigerd mee te doen aan een ondemocratische wijze van besturen, en ….. ik aarzel heel even, maar zeg het toch maar: ’Ihr – dat zijn de kartelpartijen – Ihr habt das gewusst.’ Of tenminste: wissen können. Net zoals de lobby-partijen de klimaatwet door de Eerste Kamer jasten vóórdat de Forum-senatoren waren geïnstalleerd.’

– ‘ Of Forum zich dit bewust is, is maar de vraag, maar zo zouden we straks de huidige situatie kunnen duiden. Dat komt ervan wanneer je het tussentijdse correctie-instrument van referendum kalt stellt, onklaar maakt en buiten werking stelt, terwijl de verhouding en wederzijdse percepties en verwachtingen tussen politici en burgers zijn gewijzigd – zeg het milder, met een understatement: zijn geëvolueerd.
Forum fungeert dan als circuit breaker, in plaats van referenda als politiek-bestuurlijk instrument, dat voorkomt dat kritische en ontevreden signalen (van de burgers naar de politiek) niet worden verwerkt en teruggekoppeld als beleid (géén uitbreiding van de EU, géén transferconstructie, géén eindeloze massa-immigratie, stop privatisering van publieke domein ten gunste van de karikaturale “marktwerking”), waardoor die vruchteloze signalen en genegeerde boodschappen zich opeenhopen in de vorm van ressentiment en rancune. Die opeengehoopte, niet-teruggekoppelde, boodschappen en communicatie-uitingen, verstoren intussen het systeem steeds verder en grondiger. Op den duur raakt het systeem ontzet, het democratische proces wordt ontwricht. De politici werken immers in toenemende mate vanuit verkeerde, vertekende, aannames, in een gefrusteerd, verwrongen, systeem dat geen echt (democratisch) systeem meer kan worden genoemd. Door op Forum te stemmen – en er vanuit gaand dat Forum de wensen van de kiezers wel in gepast beleid vertaalt – fungeert Forum als circuit breaker.’

Semanur: ‘ De signalen, symptomen, van het malfunctioneren worden almaar duidelijker en frequenter. Kijk alleen maar naar de Belastingdienst en de politie. Ik kan nog een willekeurige ris opsommen, waaronder de uiteenlopende afhandeling van WMO-aanvragen per gemeente, uiteenlopende tarieven voor documenten (ID-kaart, paspoort) per gemeente, het werken met strafbeschikkingen die resulteren in een strafblad, door het OM, ellende met het UWV, de bankiers ijveren hijgend voor apps, waarmee ze ons gedrag nóg nauwkeuriger kunnen volgen dan ze nu al doen, maar ze geven geen lor om onze senioren – hoezo solidariteit? Dit zijn allemaal dingen die de rechtszekerheid ondermijnen en (potentiële) haarden van rancune vormen. Vreemd genoeg lijkt niemand van de bollebozen dit te zien. Tot er weer een uitbarsting komt en dan gaan ze noodverbandjes leggen. Dat doen ze intussen immers al decennia lang?’

– ‘ De kater lijkt dan weer kopjes te geven, totdat hij er tabak van heeft en de klauwen uitslaat. Dan is het ach en wee roepen en hoe heeft het ooit zo ver kunnen komen?!

Semanur: ‘ Gevolgd door de mantra over lessen trekken voor de toekomst. Even tussendoor: ik lees in de NRC bij Wouter van Loon: “ … nadat Thierry Baudet een filmpje op Twitter plaatste, waarin politici verantwoordelijk werden gehouden voor misdrijven van migranten.” Dat is net iets anders dan ik bij nieuwscheckers lees: “ Zij stellen daar ‘jullie immigratiepolitiek’ voor verantwoordelijk. “
Dus: “jullie immigratiepolitiek” en niet dat jullie als politici persoonlijk verantwoordelijk zouden zijn voor de wandaden van individuele migranten – die door jullie immigratiepolitiek Nederland binnen zijn kunnen komen.
Bij die “immigratiepolitiek” hoort het ontbreken van een effectieve infrastructuur die voor de humane verwerking en profijtelijke inburgering van de massaal binnengelaten exoten zorgt. Dit wil ik toch even gezegd hebben.’

– ‘ Waarvan akte, inderdaad. Bovendien bestaat er literatuur waarin wordt uitgelegd dat het streven naar eensgezindheid – zeg: een coalitie willen vormen – gaat domineren, waardoor de doeleinden waartoe zo’n coalitie gesmeed heet te worden, op de achtergrond raken. Het slagen in coalitievorming staat voorop en de verschillen tussen de coalitiepartners, de respectieve politieke overtuigingen op grond waarvan zij zich onderscheiden, sneeuwen onder.
Eigenlijk kun je het uitwisselen van politieke overtuigingen door kwartetten (Samsom – Rutte) eveneens onder deze onmogelijke noemer brengen. Dit kan gewoon niet, want politieke overtuigingen zijn geen waardenneutrale knikkers die je kunt uitruilen.’

Semanur: ‘ Interessant om hier het onderscheid tussen exchange (barter?) en competetion bij te betrekken.’

– ‘ Juist. Net zoals bijvoorbeeld Chantal Mouffe onderscheidt tussen vijand (enemy, foe) en tegenstander (opponent), of mededinger, concurrent (competitor). En vervolgens dit contrasteren met begrippen van Carl Schmitt (Het begrip politiek). Maar deze theoretische discussie voert hier te ver. Ik geef een verwijzing naar het artikel van H.N. Hirsch (1986): The Threnody of Liberalism en vestig de aandacht op werk van Richard Sennett over community-streven.’

Semanur: ‘ De theorieën van onder anderen Hirsch en Sennett laten zich eveneens gebruiken bij het kijken naar de EU en het krampachtige streven van de EU-nomenklatoera naar “eenheid” ( de ever closer union) waarbij ze andersdenkende staten binnen en buiten de EU als contrasterende dissidenten etiketteren.’

– ‘ Tja, binnen de EU heten ze tegenstrevers, opponenten, tegenstanders of dissidenten (verdoolden), terwijl men voor tegenstrevers buiten de EU (en Europa) de term vijand reserveert. We zullen zien hoe dit proces zich op Madurodam-polder-schaal ontwikkelt. In ieder geval lijken politieke katers zich niet enkel bij Forum op schoot te nestelen.’

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Multitasking als roofbouw. De nieuwste filosofie voor de arbeidsmarkt?

werkgever-wil-werknemer-weg

‘Laagopgeleiden, maar ook steeds meer goed-opgeleiden, zullen allengs werk moeten accepteren, tegen lagere lonen. Daar gaan we heen,’ roept Marieke, ‘maar die boodschap durft geen politicus recht voor z’n raap te brengen, neen, het moet verpakt worden in een heus rapport. Nu is er dus weer een deftig rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau, het SCP: https://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2016/Aanbod_van_arbeid_2016 .

In de kern draait het echter om de groeiende kloof tussen werklozen die werkloos zijn omdat er geen werk is en werklozen die werkloos zijn omdat ze teren op vermogens en kapitaal. De eerste categorie werklozen is overwegend onvrijwillig en noodgedwongen werkloos – er is voor hen simpelweg geen werk – de tweede categorie is werkloos uit luxe – zij hoeven niet te werken voor het geld, want ze trekken rendementen uit vermogens. Ik verwijs maar weer eens naar Thomas Piketty‘s boek Capital / Kapitaal.’

‘En de politici, die daar wereldwijd niets aan doen,’ zegt Ilham.’De politici spelen steevast op afgunst van de niet-rijken over de rijkdom van de vermogenden.
Als je moet sappelen voor je geld, is dat je eigen schuld. Dan had je maar moeten zorgen dat de ooievaar je bij rijke ouders bezorgde. Tenslotte zijn we allemaal ondernemers van ons eigen leven en lot. Dat gebeurt al voor je geboorte. Een geperverteerde versie van de Predestinatieleer der calvinisten – een soort gristenfundamentalisten. Lees Max Weber maar.’

* Vroljkheid *

Ilham gaat verder: ‘Met afgunst heeft de zorg over de uiteengroei van arbeidsinkomen en geld dat je krijgt uit vermogens, niets te maken.
Het bezit van veel geld, het beschikken over gigantische vermogens, brengt namelijk automatisch en vanzelf beschikkings- en beslissingsmacht met zich. In de neoliberale ideologie is iedereen en alles koopwaar (commodity) die op markten kan worden verhandeld. Vandaar dat de concentratie van grote vermogens bij enkele individuen en kleine groepen, in toenemende mate problematisch wordt. Het saboteert onze wereldorde voor zover die democratisch is of moet ik intussen zeggen: was.
Dat zal dit SCP-rapport vast niet op deze manier framen. Wedden?’

citaat-MWeber-Prot.Ethik_

Marieke : ‘De meeste politici van tegenwoordig proberen zo snel mogelijk via hun positie en baantjes tot de vermogenden te gaan behoren. Met de massa mensen die met werken hun geld moeten verdienen, en die stemmen op politici, hebben die politici niets te maken.
Ik heb op internet de bibliografie van de pdf-versie van dit SCP-rapport bekeken: Piketty staat er niet bij. Het rapport is dus grotendeels het bekende verhaal van de blindeman die geblinddoekt in een donkere kamer naar een zwarte kat zoekt. Eigenlijk ongelooflijk!’

Ilham zucht: ‘Móeten we zulke rapporten eigenlijk nog willen lezen? Ik heb ook gekeken in de literatuurlijst van het SCP-rapport. Richard Sennett staat er niet bij, terwijl Sennett aan het wezenlijke raakt van werk: vakmanschap dat zich tot meesterschap ontwikkelt. En dus zingeving en werksatisfactie.’

Marieke gaat er voor zitten en ze zegt: ‘Over die kloof gaat dit stuk. Ik lees voor van de NRC site: “Er zijn steeds meer mensen die werken. Er zijn ook steeds meer mensen – nu al bijna één op de tien – die meer dan één baan hebben: zogenaamde slashers. En wie niet werkt, voelt zich steeds ongelukkiger. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) toont het deze dinsdag aan met resultaten uit een langlopend onderzoek naar de arbeidsmarkt: Aanbod van arbeid 2016.

Patricia van Echtelt [onderzoeker SCP]: „Mensen voelen zich steeds meer een outsider als ze geen betaalde baan hebben.” Maar het groeiende ongeluksgevoel van werklozen kan ook te maken hebben, zegt ze, met de strengere eisen die de overheid stelt aan mensen die in de bijstand zitten.

En waarom zou je meer dan één baan nemen? Twintig jaar geleden had nog maar 3 procent van de mensen met werk twee banen of meer. Nu heeft bijna een op de tien werkenden één of meer banen erbij, vooral mensen die als zelfstandige werken en vooral in het onderwijs en de zorg.”

Precies, met dat laatste legt het SCP de vinger op een belangrijk aspect dat direct aan de kwaliteit van ons samen-leven raakt. Werken in Onderwijs en Zorg wordt laag gewaardeerd, dat staat er voor mij dan ook nog. Dat weet ik bovendien uit ervaring.’ Marieke legt de krant neer en kijkt de kring rond.

‘Onderwijs en zorg lijken mij juist en uitgerekend sectoren waar voltijd werk een must is. Fulltime met vanzelfsprekende gelegenheid om je vaardigheid en kundigheid uit te bouwen tijdens het uitoefenen van je beroep, je vak!’ zegt Ilham, ze grinnikt en leest: ‘ “Mensen voelen zich steeds meer een outsider als ze geen betaalde baan hebben.” Maar het groeiende ongeluksgevoel van werklozen kan ook te maken hebben, zegt ze, met de strengere eisen die de overheid stelt aan mensen die in de bijstand zitten.”
Precies, als je niet werkt word je tot outsider bestempeld en word je door het UWV gesard en afgeknepen. Tenzij je niet werkt omdat je niet hoeft te werken, want je teert op het familievermogen, net als je ouders doen en je grootouders deden.’

Marieke: ‘Je wordt als werkloze – ik bedoel: de werkloze die inkomen uit arbeid moet verwerven, niet de vermogende werkloze – afgewaardeerd en je gaat vanzelf mee in die afwaardering. Als geen werkgever je wil hebben, dan kùn je niet veel waard zijn. Dus neem je sneller genoegen met een baan onder je kunnen – let wel: onder je kunnen en niet onder je niveau – en met lager salaris.
In Amerika zie je horden universitair geschoolden die soms twee, drie, hamburger jobs tegelijk doen om hun studieschuld af te betalen. Absurd. Een verspilling van talent. Uiteindelijk draait het om die uiteengroei tussen vermogenden en arbeidenden. Die kloof kan door politici worden aangepakt. Piketty hoeft dat echt niet uit te kauwen.’

‘Het is een vicieuze neerwaartse spiraal, ‘ zegt Ilham, ‘want de werkloze hoogopgeleiden verdringen de laagopgeleiden en die hebben niemand onder zich om te verdringen, dus die kiezen andere carrières als ze daartoe de kans krijgen. Bijvoorbeeld de criminaliteit of vagebond worden, prostitutie en porno of in hemelsnaam dan maar naar clubs als de IS. Daar ben je tenminste nog iemand.’

Marieke: ‘In Nederland kun je beroepssollicitant worden. Vijf sollicitatiebrieven per week plegen en dan bedenken dat er op elke baan waarop jij solliciteert, duizend anderen ook solliciteren. Ben je veertig of ouder dan kun je beter de pil van Drion overwegen te nemen, want aan de bak kom je bijna niet meer. Bovendien: door dat voltijds verplicht solliciteren, kom je niet aan cursussen of studie toe. Je moet 40 uur beschikbaar zijn voor werk dat er niet is. Dus wat kakkeballen die labbekakken nou?’

‘Te bedenken dan jij en Ilham eerstegraads bevoegd zijn,’ bromt Ralf, ‘jullie geven wel les, maar aan de jeunesse dorée. Dat is ten eerste een plezieriger omgeving dan die lesfabrieken met 1000 leerlingen of meer en ten  tweede betaalt het veel beter ook nog!’

Ilham: ‘Met  tien uur lesgeven per week, verdienen wij nu, net zo veel als met 30 uur op een lesfabriek. Dat is als je er over nadenkt: bizar. Eerlijk gezegd zou ik liever de kinderen van zo’n lesfabriek lesgeven, dan de vergulde jeugd die ik nu in groepjes van max. vijf kennis bijbreng. Die leerlingen in het gewone onderwijs hebben het veel harder nodig en er zitten evengoed hele intelligente leuke personen bij. Het management van zo’n fabriek is echter killing.’

Marieke: ‘In feite hebben Ilham en ik drie of vier banen; we geven les in gewone lesstof, maar daarnaast geef ik vioolles en Ilham piano, en dan ook nog paardrijles, maar dat is extra. Aan dezelfde groepen. Vijf pupillen maximaal. Ja, het is vreemd verdeeld en raar geregeld in deze wereld. Het is nogal een verschil of je van de nachtdienst van je bewakersjob, naar de kassa van een discount moet sjezen of van klassieke talen en wiskunde via viool naar de paarden.’

‘Heel relaxed. Met pupillen die je beleefd bedanken voor de les. En dan doen we met ons tweeën ook nog academische lees- en letterkundegroepen voor volwassenen, ‘ zegt Ilham stralend, ‘het plezier kan niet op en het geld stroomt binnen. Multitasking in deze modus is pure fun hoor.’

Ralf: ‘Ik mag evenmin klagen, maar over ons gaan dit soort artikelen dan ook nooit. Tja, slashers, slash and burn is doodgewoon roofbouw plegen. Slashers zijn buffelaars, die werkten als slaaf in de katoenvelden in Amerika als plukkers, of als suikerrietkappers, in Cuba. Ongeschoolde wegwerpkrachten. Vreemd hè, zo’n SCP “onderzoek”. Ik zou het moeten lezen, maar wat Petra de Koning schrijft, maakt dat ik er al bij voorbaat weinig lust toe voel. Net wat je zegt: als docent en zorgverlener heb zo’n gevarieerd palet aan werkzaamheden, gecombineerd met het kwaliteitverhogende inherente aspect van relatievorming en binding met je “afnemers” dat je juist niet van hot naar her moet hoppen. Al helemaal niet bijvoorbeeld je docentschap combineren met een krantenwijk of een dag aan de lopende band. Vreemd, heel vreemd. Maar, misschien staat het allemaal uitgelegd in het SCP-rapport, wie weet.’

Met een grote knipoog voegt hij er aan toe: ‘Het SCP zal dit rapport toch niet op bestelling van de politiek hebben geschreven? Omdat bijvoorbeeld het kereltje P. van D66 al meteen begint over flexwerkers en zzp’ers en zo ….’

‘Wegwerp-leerkracht. Toch heb ik het gedaan,’ zegt Marieke, ‘zes maanden voor de klas op instelling X, dan werkloos, solliciteren, pats, voor de klas bij instelling Y, weer voor een paar maanden. Ik was anonieme afdraaier van “content”, net als die zzp- en flexwerkjournalisten over wie NRC-ombudsman Sjoerd de Jong schrijft. Onderwijs geven vind ik hartstikke leuk, maar niet zó! Ik dacht op den duur: wat kan ik als wegwerpdocent deze kinderen voor waardevols bijbrengen? Ik ben zelf blijkbaar maar bitter weinig waard op de neoliberale arbeidsmarkt.
Toen ik zag en hoorde van collega-docenten die door ouders werden bedreigd of bij wie pogingen werden gedaan ze om te kopen, teneinde kinderen over te laten gaan, was voor mij de maat vol. Toen wist ik: ik moet hier weg! Je hoort helemaal niets van dergelijke praktijken op onze scholen. Als je er niet zelf in hebt gezeten, weet je er niets van af. Steeds alleen maar die wollige discussies over alles behalve over wat onderwijs werkelijk inhoudt. De minister heeft weer een nieuw ideetje en de staatssecretaris kan natuurlijk niet achterblijven.’

‘Jij had de luxe dat je kon uitstappen toen je dat wilde,’ zegt Ralf, ‘maar een inpakster, een schoonmaakster of een kippenslachter kan dat niet. Die moet voor 10 euro bruto per uur blijven sappelen. Laat staan dat ze aan het volgen van cursussen toekomt – gesteld dat ze die nodig heeft en dat ze het qua intelligentie kan trekken. In Amerika kunnen zulke mensen niet eens stemmen, want dan derven ze twee uur inkomsten oftewel 15 dollar. Stemmen doe je maar in je eigen tijd, dus onbetaald. Ondermeer daarom dat Bernie Sanders zo weinig stemmen kreeg. Het schiet dus niet erg op met de democratie.’

‘Bovendien krijgen die mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt concurrentie van scholieren en werkstudenten, die het werk maar tijdelijk hoeven doen en vaak meer in trek zijn omdat ze nog goedkoper zijn en  gewoon slimmer.”

Ilham vraagt zich af of dit SCP-onderzoek ook niet-werkende vermogenden omvat. ‘Voelen mensen die van hun vermogen leven zich ook buitenstaander? Van dat soort mensen komen er ook steeds meer. Of concentreert dit onderzoek zich uitsluitend op het ‘precariaat’? ik heb twee tantes die hun bedrijven hebben verkocht en nooit meer hoeven werken. Die voelen zich kiplekker hoor, helemaal geen outsider.’

‘Ik word toch liever niet geopereerd door een snijder die maar tien dagen per maand snijdt,’ zegt Ralf, ‘de rest van de tijd vult hij met beunhazen op de beurs met aandelen en tuinen ophogen.
Ook indien een gynaecoloog aan mijn hart zou willen prutsen, in plaats van een cardioloog, zou ik bedenkingen hebben, Er bestaan tenslotte niet voor niets specialismen. Of een tand-arts. Tand-artsen doen van alles, als het maar vet schuift.’

*  Vrolijkheid *

‘Ook dit onderzoek zal een beperkte waarde hebben en dan nog binnen bepaalde kaders bezien,’ meent Marieke, ‘maar het ligt momenteel in de markt vanwege de politieke aandacht. En dat weer als opmaat naar de verkiezingen volgend jaar. Dus dit SCP-rapport gereserveerd bezien en relativerend wegen en niet meteen allemaal voor drie of vier banen gaan. Want dan heeft zo’n Pechtold voor de volgende verkiezingen wéér een nieuw programmapunt dat oude wijn in nog oudere lekkende zakken blijkt te zijn.’

‘Jongens, even iets anders om mee af te sluiten: ik heb op de site van het Russische Sputnik een podcast dump gevonden, ‘ meldt Ilham, ‘via een artikel over een onderzoek naar de waardering van het moderne Rusland en de oude Sovjet-Unie. Net als bij dit SCP-onderzoek vraag ik me af of ze hebben meegewogen dat onderzochten de leeftijdsklasse 18 – 24 jaar geen herinneringen hebben aan de tijd waarmee ze het heden vergelijken. Er worden hier nu kinderen geboren die niets weten van de pré-euro-tijd.
Enfin, luister zelf maar. Sputnik is best een goed site. Ik merk dat ik er steeds vaker op kijk.’

Marieke: ‘Wij zijn met ons allen zes maanden geleden bewust FNV-lid geworden en we hebben ons al enige tijd slapende en passieve lidmaatschap van politieke partijen radicaal opgezegd. Dat waren restanten van oude sentimenten, die ooit samenhingen met je verbonden voelen met een politiek gedachtengoed. Vakbonden zijn tegenwoordig veel harder nodig. Het gaat om het fenomeen van de scheefgroei tussen arbeid en vermogen.Politici van dit allooi, het huidige slag beroepspoliticus, zijn juist steeds minder nodig.’

Ralf: ‘Als je ziet hoe de diverse politieke partijen nu al met hun misleidende reclame en propaganda beginnen, als opmaat naar de verkiezingen volgend jaar, dan kan ik het slechts hartgrondig met je eens zijn. Het lijkt of het bij iedere campagne erger wordt. Ze schuwen niets meer om hun merken te propageren en aan loze beloften geen gebrek.’

‘De steeds schever verhouding tussen inkomsten uit werk en inkomens uit vermogens en kapitaal, vind ik het belangrijkste en gevaarlijkste verschijnsel van deze eeuw,’ zegt Ilham, ‘de rest zie ik als afgeleide ervan en als door politici gebruikte afleidertjes van de aandacht voor die ziekelijke scheefgroei tussen arbeidsinkomens en (obscene) rendementen uit (obscene) vermogens. Het is: de echte werklozen versus de vermogende werklozen. Dat is een mondiaal en globaal verschijnsel, onmiddellijk gerelateerd aan beschikkingsmacht en de strijd om zeggenschap.’

♦  ♦  ♦

Piketty-Kapitaal

 

Petra de Koning:  ‘Steeds meer mensen met meer dan een baan’  –   NRC 370 augustus 2016, om 0:01
http://www.nrc.nl/nieuws/2016/08/29/steeds-vaker-een-slashbaan-4049604-a1518546

FNV over SCP-rapport: Er is gebrek aan perspectief op flexibele arbeidsmarkt

Jose Kager 30-08-2016  /  ‘De FNV ziet met het SCP-onderzoek Aanbod van arbeid 2016 bevestigd dat werknemers met onzeker werk vaak te weinig geld en perspectief hebben om een betere positie op de arbeidsmarkt te krijgen. Werkgevers investeren onvoldoende in scholing van deze groep mensen.’
https://www.fnv.nl/over-fnv/nieuws/nieuwsarchief/2016/augustus/FNV-over-SCP-rapport-Er-is-gebrek-aan-perspectief-en-werkdruk-op-flexibele-arbeidsmarkt/

Trouw (30.08.2016) : ‘SCP: werkenden ervaren ‘combinatiedruk’
http://www.trouw.nl/tr/nl/4504/Economie/article/detail/4367101/2016/08/30/SCP-werkenden-ervaren-combinatiedruk.dhtml

Max Weber (2015): De protestanste ethiek en de geest van het kapitalisme / Amsterdam: Boom / ISBN: 978 94 6105 580 4
– Duitse uitgave 1981; pagina 279-317 / Siebenstern Taschenbücher / Leck: Clausen & Bosse /  ISBN: 3-579-03798-6

https://4fanwinter.wordpress.com/2016/03/16/donald-trump-en-de-weber-these-christenfundamentalisme-in-amerika-toen-en-nu/

♥ ♥ ♥

Voor de mondiale contekst en het grote verband van de scheefgroei tussen werk en vermogen, zie o.a.:

Saskia Sassen (juni 2015 ): Uitstoting. Brutaliteit & complexiteit in de wereldeconomie (ISBN: 9789462922372) vertaling van het Engelse Expulsions. Brutality and complexity in the global economy (Belknap/Harvard 2014)
http://www.oikos.be/denktank/artikels/292-uitstoting

Gabriel Zucman (2015): Belastingparadijzen  /  ISBN: 978 90 8953 5030
https://www.ftm.nl/artikelen/belastingontwijking-is-diefstal

David Graeber (2012/2011 ) : Debt / ISBN:  978-1-61219-129-4 ; vertaald in het Nederlands als Schuld.
Signalement van Gaeber’s boek Schuld o.a. in NRC 13 februari 2012
https://www.nrc.nl/nieuws/2012/02/13/lof-der-kwijtschelding-a1469133

 

stage-piramidebouwer-Martha-Gradisher

 

Aug. 2016 Gepost door Ilham, Marieke, Jerry Mager op ‘Work in progress’

 

 

Vrijhandel op z’n Amerikaans: de slavernij van TTIP en TTP, bestaat uit knevel- en wurgconstructies

Amerika_paard-van-troje

Op zijn website doet ex-staatssecretaris van financiën Paul Craig Roberts uit de doeken waar het bij de TTIP (gericht op Europa) en de TTP (gericht op de Aziatische markt) volgens hem om gaat.

Het enige doel van TTIP (Transatlantisch vrijhandelsverdrag) is te dienen als schaamlap voor het Amerikaanse economische imperialisme over die landen die door hun politici voor grof geld zijn verkwanseld, als moderne slaven.

De Europese Commissie verbood niet voor niets openbaar maken van de TTIP-onderhandelingsteksten voor tenminste 30 jaar, wetende dat de TTIP-constructie geen schijn van kans zou hebben wanneer het publiek inzicht zou krijgen in de draagwijdte van de voorgenomen deal, de implicaties ervan en de diep ingrijpende gevolgen in volle omvang zou beseffen.

De TTIP beogen niet minder dan knevel- en wurgcontracten op te leggen aan de Europese ‘partners’ die krijgen voorgespiegeld dat zij rijke vruchten zullen plukken van een totale vrijhandel. De in naam van de EU onderhandelende politici en topmanagers zijn of onnozel of omkoopbaar, en vaak zijn ze beide.

Volgens officiële statistieken zullen tenminste een miljoen banen verloren gaan als direct gevolg van TTIP en twee miljoen meer wanneer de overeenkomst op alle onderdelen volledig geïmplementeerd zou worden. De enige drijfveer achter het Trojaanse TTIP-paard is: maximale aandeelhouderswinsten scoren, zonder de geringste scrupule waar het gaat om de menselijke factor (arbeid). Het is nooit genoeg, hoe groot de winst ook is, hij moet altijd groter.

Dankzij de door Greenpeace aan het licht gekomen documenten kunnen de burgers van de EU-landen in volle omvang zien wat de Europese Commissie in het geheim en stiekem aan het bekokstoven was. Die 248 pagina’s verdragstekst presenteren geen fris beeld van die aktiviteiten. Er staan controversiële en uiterst brisante zaken in zoals het verwateren van EU-richtlijnen en het compromitteren van kwaliteitsnormen ten koste van deugdelijke garanties van voedselcontroles en het afschaffen van het Europese verbod op genetisch gemanipuleerde voedselproducten.

De aan het licht gekomen TTIP-teksten bereiden ook de oneerlijke concurrentie voor van de Europese bedrijven door Amerikaanse multinationals. Europese producenten moeten namelijk voldoen aan hogere kwaliteitseisen dan hun Amerikaanse evenknieën die hun werknemers tegen hongerlonen laten werken op tijdelijke contracten en het met de kwaliteit en herkomst van de grondstoffen niet al te nauw nemen.

De ontmanteling van de Nederlandse PTT die stuiptrekkend de laatste fase ingaat, is een schrijnend voorbeeld van het louter op naakte winst en onderste-uit-de-kan-rendement gericht Amerikaans ‘ondernemerschap’. Het lot dat de V&D-warenhuizen was beschoren ligt Nederland nog vers in het geheugen.

Amerika’s doel: uitsluiting van China & Rusland

Volgens de politiek analist Thierry Meyssan laten de EU-onderhandelaars (TTIP) en hun ASEAN-lotgenoten (TTP) zich (willens en wetens?) door de Amerikanen een oor aannaaien door zich druk-druk-druk te maken om gedetailleerd gesteggel over productienormen en kwaliteitseisen. Die zijn weliswaar van belang, maar secundair. Meyssan noemt die fixatie: stupide, kortzichtig.

Het voornaamste doel dat het Amerikaanse financieel-politiek-militair establishment met de handelsverdragen beoogt, is namelijk hegemoniaal van aard, dat wil zeggen: het uitsluiten van Rusland en China van die markten die met de USA een TTIP- respectievelijk TTP-mega-wurgcontract zouden aangaan. De EU en de Aziatische ‘partners’ zouden zich door TTIP en TTP met huid en haar uitleveren aan de Amerikaanse financieel-economische bovenbazen. Slachtoffers van gedwongen nering.

Meysssan op de Voltaire site: ‘ [L]es négociations commerciales que les États-Unis ont entreprises avec l’Union européenne (TTIP) et avec l’ASEAN (TPP) n’ont pas pour but de renforcer leurs échanges, mais au contraire d’exclure la Russie et la Chine des marchés. C’est de manière bien stupide qu’Européens et Asiatiques se concentrent sur le choix des normes de production au lieu d’exiger l’entrée des Russes et des Chinois dans les négociations. //
[T]he commercial negotiations that the United States have undertaken with the European Union (Transatlantic Trade and Investment Partnership, or TTIP), and with the ASEAN (Trans Pacific Partnership, or TPP) are not aimed at reinforcing their exchanges, but on the contrary, at excluding Russia and China from the market. Stupidly, the Europeans and Asians are concentrating on the choice of production standards instead of demanding the entry of Russia and China into the negotiations.’

Het kan zelfs nog bonter: de EU zou in eerste aanzet een kind van de Amerikaanse geheime dienst zijn geweest. Zo’n vrucht moet welhaast opgroeien voor galg en rad, zoals we inmiddels allemaal weten.

‘DECLASSIFIED American government documents show that the US intelligence community ran a campaign in the Fifties and Sixties to build momentum for a united Europe. It funded and directed the European federalist movement …

The leaders of the European Movement – Retinger, the visionary Robert Schuman and the former Belgian prime minister Paul-Henri Spaak – were all treated as hired hands by their American sponsors. The US role was handled as a covert operation. ACUE’s funding came from the Ford and Rockefeller foundations as well as business groups with close ties to the US government.

The head of the Ford Foundation, ex-OSS officer Paul Hoffman, doubled as head of ACUE in the late Fifties. The State Department also played a role. A memo from the European section, dated June 11, 1965, advises the vice-president of the European Economic Community, Robert Marjolin, to pursue monetary union by stealth.

It recommends suppressing debate until the point at which “adoption of such proposals would become virtually inescapable”.’

Dat laatste zal iedereen intussen overbekend in de oren klinken: geen discussie, totdat de constructie een voldongen feit is en het slachtoffer beseft dat hij voor het blok is gezet ….. .

TTIP-Canalicchio_txt

* * *

ISDS – https://nl.wikipedia.org/wiki/Investeerder-staatarbitrage

Thierry Meyssan : De Amerikaanse buitenlandse politiek / op Voltaire Netwerk / 2016 May 10

Ambrose Evans-Pritchard in Brussels: ‘Euro-federalists financed by US spy chiefs’ / The Telegraph, 19 Sep 2000

Einde van de postbode

‘TNT Post heeft het grootste massaontslag sinds jaren aangekondigd. Postbodes met vaak meer dan dertig dienstjaren moeten plaatsmaken voor goedkope krachten. TNT ontslaat duizenden werknemers, terwijl er zoveel werk is dat het aantal uitzendkrachten niet aan te slepen is.’

http://www.npo.nl/zembla/16-10-2010/VARA_101240215

NRC 12 mei 2016 / ‘Winkeliers buigen voor PostNL. PostNL verlaagt vergoedingen voor winkeliers die fungeren als postkantoor. De winkeliers gaan toch akkoord, ze kunnen de extra klanten niet missen.’

 

over V&D / 09 maart 2015
‘Ruim een maand geleden viel het doek voor Nederlands grootste warenhuis, V&D. Vandaag publiceerden de curatoren het eerste zogeheten faillissementsverslag. Het geeft inzicht in de teloorgang van V&D en laat zien wie wat gedaan heeft om tot een doorstart te komen.

NRC 17 februari 2016 / ‘V&D is definitief failliet. De winkels gaan nooit meer open en 8.000 werknemers zijn hun baan kwijt.’

 

Link:

Van Gogh’s Summer

 

 

 

 

Anachronistische geschiedschrijving: Nederland in 1914 is niet Nederland in 2016

vluchtelingen de Groene 2015-43

David roept: “Nog even, en wij in Europa, vluchten voor de vluchtelingen en migranten, die de politici over ons afroepen!”

Sanne: “Vast en zeker, als het van deze politici, hun satellieten, handlangers en de rest aan vage, wezenloze, bijwagens afhangt.”

David: “Hoe kan historica mevrouw Conny Kristel (NRC 23.04.2016) het Nederland van 1914 gelijkstellen aan het Nederland van nu, anno 2016? Dat is toch historisch anachronisme? Ik citeer, en lees het zelf maar na op de site: ‘Honderd jaar geleden was het neutrale Nederland omringd door oorlog. Er waren Belgische vluchtelingen, nieuwe wapens en nieuwe, steeds vernietigender vormen van geweld die niet alleen onder militairen maar ook onder burgers slachtoffers eisten. Tot zover zijn de parallellen tussen toen en nu heel duidelijk. Maar Nederlanders reageerden, lijkt het, honderd jaar geleden in het algemeen milder en kalmer op de ingrijpende gevolgen van de oorlog. De reacties op de komst van honderdduizenden Belgische vluchtelingen in oktober 1914 spreekt in dit verband boekdelen. Daarbij deden zich ook moeilijkheden en wrijvingen voor, maar allesoverheersend is de golf van humanitair enthousiasme en mededogen die over Nederland sloeg.’

Hoe kun je dit als historica met droge ogen opschrijven?”

Sanne vindt het ook raar: “Dat is curieus, inderdaad op zijn minst anachronistisch. Alsof je Belgen (anno 1914 ook nog) gelijk kunt stellen met Syriërs, Somaliërs, Eritreeërs, Afghanen, Jemenieten nu, vandaag de dag ? Bovendien, waren de Belgen soms massaal moslim in 1914? Vast niet. Dat was toch ver vóór Molenbeek en Zaventem? Hadden ze nog niet genoeg aan Vlamingen en Walen die elkaar (nog steeds) naar het leven staan? En dan de geografische ligging: waar ligt België? In de buurt van Syrië en Irak? Neen, dit is helemaal holderdebolder kolder!

Bijzonder, dat een zwaar gediplomeerde historicus zo’n stukje schrijft.”

David: “Tja, tegenwoordig kan en mag alles. Wat zegt een universitaire opleiding nog? Alles is te koop. Moet je eens nagaan: het aantal inwoners in Nederland in 1914 was 6,5 miljoen en nu wonen we met 17 miljoen in de polder en dan nog afgezien van de samenstelling van de Nederlandse bevolking destijds. Hoe gemengd (allochtoon/autochtoon) was die, hoe was de leeftijdsopbouw, het scholingsniveau en ga maar door. De Nederlander anno 1914 was ongetwijfeld veel gezagsgetrouwer, veel docieler, dan de huidige Nederlander. Toen hadden ze nog geen internet (rond 1990/95 ingevoerd) waarmee ze de wereld over kunnen zappen, op zoek naar informatie en meningen. Je hoeft niet eens universitair ergens voor te hebben doorgeleerd, om deze gedachten vooraan in je parate werkgeheugen te hebben. Toch schrijft de NIOD-onderzoeker een stuk waaruit niet blijkt dat deze overwegingen bij haar meespelen. Deze dimensie ontgaat haar blijkbaar finaal. Uiterst vreemd.”

EU_asielkikker_kwaakt

Sanne: “Mw. Kristel heeft blijkbaar ook niet nagedacht over de rol van moderne communicatiemiddelen en – technieken. Een mensensmokkelaar in Wagadoegoe of Moghadishu weet momenteel beter dan jij en ik hoeveel azc’s er in Nederland zijn, hoe lang de asielaanvraagprocedures per EU-land zijn, welke landen de grootste percentages asielmigranten (moeten) toelaten, welke sluiproutes open zijn en waar inmiddels grenshekken zijn opgericht, enzovoorts. De discussie over vluchtelingen nu, is een totaal andere dan destijds, al heten ze nog steeds vluchtelingen.”

David zegt zuchtend: “Toen ik de kop van Kristels stukje las: ‘De oorlog in Syrië is onze oorlog,’ was ik al driekwart afgehaakt. En dan die zonderlinge zinnen van dat we ons terugtrekken achter de dijken en zo, zucht zucht, daar gáán we weer, trek de gordijnen ook maar meteen dicht. Ik haakte helemaal af toen ik las: ‘[D]e oorlog in Syrië en Irak is niet alleen een lokaal conflict. Nederland is oorlogvoerende partij en draagt medeverantwoordelijkheid voor het ontstaan van het conflict. De bommen waarvoor de bevolking op de vlucht slaat, vallen mede namens ons – en ze vallen bovendien uit Nederlandse F-16’s.’ Oorlogvoerende partij? Medeverantwoordelijkheid voor het ontstaan? Nederland is doodordinair mede-agressor en dat noemt NIOD-onderzoekster Conny Kristel glashard: oorlogvoerende partij. Als je dit leest, weet je meteen uit welke hoek de wind waait: er moeten nog meer asielmigranten bij.”

Sanne: “Slim geformuleerd: oorlogvoerende partij, in plaats van agressor. Er is namelijk helemaal geen oorlogsverklaring van of aan Syrië en Irak door – ik neem aan de NATO/NAVO ? – laat staan de ISIL, want die zijn geen staat, tenzij je het door de IS uitgeroepen kalifaat als staat erkent. Dan nog is er bij mijn weten nooit een oorlogsverklaring afgegeven of ontvangen van het ISIL-kalifaat. Daarom de term ‘oorlogvoerende’, terwijl Nederland natuurlijk doodgewoon (mede-)agressor is, want de bommen vallen immers uit Nederlandse F-16’s. Dat gebeurt trouwens buiten medeweten van heel veel Nederlanders. Men heeft een vaag idee van de strijd tegen terrorisme en de IS die christelijke Yezidi als seksslavinnen houdt. Zoiets ongeveer.”

Mich Kountouris Guernica_Syria

'Guernica is een schilderij van Picasso uit 1937, genoemd naar de plaats Guernica in Spaans Baskenland (Baskisch: Gernika). Aanleiding voor het schilderij is het bombardement van Guernica door de fascisten onder leiding van Francisco Franco, om de weerstand van de Republikeinen te breken.' (Wikipedia) 

David schenkt thee bij: “En dat allemaal omdat de wahabi-kalief van Saoedi-Arabië heeft gedecreteerd dat iedereen uit de regio die hem niet als enige kalief erkent, zijn biezen maar moet pakken. Kssst, weg, weg met jullie! Genocide kan niet meer met goed fatsoen, dus moeten de lui maar naar Europa, Canada en Amerika, maar vooral naar West-Europa. Of Amerika en de andere handlangers (proxy’s) daar maar voor willen zorgen, want anders past de Saoedi-kalief keiharde financiële sancties toe. Het liefst zou de koning-kalief van Saoedi-Arabië het sji’itische Iran annexeren en met het kromzwaard in de hand bekeren tot het wahabisme, maar ook dat gaat meer niet zo makkelijk. Vladimir Poetin van Rusland bijvoorbeeld, vindt dat geen goed idee.”

Sanne: “Juist. Mw. Kristel en kornuitjes doen er alles aan om ons die asielmigranten door de strot te wurmen als een onontkoombare vanzelfsprekendheid. Ze leggen daarbij de nadruk op kosmopolitische humaniteit en owéé degene die voorzichtig tegenstribbelt en wil weten waaróm al die mensen toch op de vlucht zijn. Dan hoor je tot degenen die op ijzingwekkende manier bezig zijn. Bommen gooien vanuit Nederlandse F-16’s is daarentegen niet ijzingwekkend. Tsjonge, jonge, het kan weer niet stuk zeg.“

David merkt op: “In mijn omgeving zijn er steeds meer geluiden te horen over lobby-werk dat door mw. Kristel en collega’s wordt uitgevoerd. Niet meteen, direct en rechtstreeks in opdracht van en tegen contante betaling, maar meer onderhands en op de wijze van een-goede-verstaander-heeft-aan-een-halve-hint-genoeg. Maar misschien geloven Mw. Kristel & Cie ook wel oprecht aan wat ze aan meningen en standpunten uitventen hoor. Alleen vermelden ze er steevast bij welke officiële functies en posities ze bekleden. Daaraan ontlenen ze, althans voor menigeen helaas, autoriteit. Zij zijn immers de experts. Zij plaatsen de zaak in historisch perspectief en laten zien dat het vroeger net zo beroerd was als nu. Alleen doet ze het met dit stukje wel erg beroerd en weinig overtuigend.”

Sanne: “Ja, ja, gecertificeerd als deskundig door de Consumentenbond en voorzien van het label ‘Beste Koop’, zo werkt dat vandaag de dag. Maak als marktbewuste wetenschapper geen al te systeemkritische geluiden, maar produceer liefst systeemvriendelijke meningen en jouw instituut kan rekenen op meer onderzoeksplaatsen, -tijd, -budgetten en status. Maar je hebt gelijk, misschien geloven ze het zelf. Die mogelijkheid kun je niet helemaal uitsluiten. Schrijf dan alleen niet zulke nonsens-artikelen, waar de manipulatieve retoriek vanaf druipt.”

EBert -Olievatbom_Obama

 

David leest voor: “Wat vind je hiervan: ‘Europa wordt omringd door regio’s en landen die in staat van oorlog verkeren, met dramatische gevolgen, en het einde daarvan is niet in zicht. [E]en tamelijk grote groep Nederlanders meent dat een terugtrekking achter de dijken Nederland zal beschermen tegen de boze buitenwereld en dus zal vrijwaren van vluchtelingen, aanslagen enzovoorts. Met gesloten grenzen zouden Nederlanders zich in alle rust kunnen wijden aan binnenlandse problemen.’

Hier haalt ze oorzaken en gevolgen door elkaar. Zou het bijvoorbeeld helpen wanneer Nederlandse F-16’s géén bommen boven Syrië, Irak en wie weet waar nog meer, zouden afwerpen. Zou dat misschien de oorzaak kunnen zijn van mogelijke ‘aanslagen enzovoorts’? Steeds weer die dijken en de dichte gordijnen, wat een mutsenargumenten zijn dat toch.”

Sanne: “Ik ben ook steeds meer geneigd te denken in de richting van pro overheidslobby door zogenaamde ‘experts’ en deskundologen. Niet alleen in het Frankrijk van Michel Houellebecq’s roman ‘Onderworpen’ kopen Arabische oliestaten onze universiteiten bij bosjes met oliedollars op. Follow the money.”

David: “De Saoedische koning-kalief kan alles kopen wat hij wil. Deze deskundologen vergelijk ik met de lieden die een witte jas aandoen om een tandpasta of haargroeimiddel aan te prijzen. Hier zijn het de academische titels en de officiële posities die ze bekleden die als witte jas dienen.”

Sanne, grinnikt en meent: “De terminologie die mw. Kristel gebruikt, is retorisch riskant. Als je zegt dat je oorlogvoerende partij bent, dan betekent dat dat je in staat in van oorlog verkeert met tenminste een andere oorlogvoerende partij en dat er oorlogsverklaringen over en weer zijn afgelegd. Op z’n minst is er eenzijdig de oorlog verklaard. Maar wie heeft hier aan wie de oorlog verklaard? Wanneer is dat gebeurd? Met wie verkeren we eigenlijk precies in staat van oorlog?”

David: “Behalve dat, beschouw je als oorlogvoerende partij de tegenstanders als combattanten en verwacht jij dat zij jouw militairen – in dit geval piloten die van kilometers hoog bommen op je afgooien – ook als combattanten beschouwen en behandelen. Dus dat die tegenpartij bijvoorbeeld niet een neergehaalde piloot levend verbrandt, de keel doorsnijdt, onthoofdt of noem nog maar iets creatiefs.”

Sanne: “Hier vermoed ik dat ‘de goeien’ (dat zijn ‘wij’ geloof ik?) in uniform gekleed zijn als ze bombarderen. Misschien dragen ze zelfs witte handschoenen en een mondkapje, vanwege de chirurgische precisie waarmee ze hun bommen gooien? Degenen die onze bommen op de kop krijgen, zijn vaak niet in uniform gekleed, dus kunnen ze ook geen aanspraak maken op behandeling als krijgsgevangenen en wat daar al niet mee samenhangt volgens de Conventie van Genève, de Verlichting en de categorische imperatief van Emmy Kant.

Guernica van Picasso op de Syrische vlag (zie illustratie van Michael Kountouris), komt in de richting van wat die lui daar van ons te verduren hebben en van Assad met zijn olievatbommen. Of Bashir Assad dezelfde piepeltjes bombardeert als wij, en of hij daarbij ook chirurgische precisie betracht ….. en Vladimir P. … wie zal het zeggen? Schrijf maar af als collateral damages.”

David: “Onsportief van die lui dat ze soms toch hierheen komen en met kalashnikovs in bomvolle café’s schieten, roepende dat het voor Syrië is. Terwijl wij met de gordijnen dicht achter onze dijken naar The Voice zitten te kijken en geen vlieg kwaad doen. Dat is helemaal niet volgens de regels. Toch?”

Sanne lacht breed en ze zegt: Nou, misschien dat de Denkster des Vaderlands in combinatie met de denkkracht van mw. Kristel van het NIOD hier het laatste woord over kunnen prevelen…? Mij gaat het allemaal boven de pet hoor. Deze lieden zullen er best wat aan verdienen en ze hoeven niet eens honderd procent onoprecht te zijn. ‘t Kan best dat ze zelf een beetje geloven wat ze uitventen.”

David: “Is dat niet het effect van iedere leugen? Als je die voor de spiegel maar vaak genoeg herhaalt, ga je er op den duur zelf in geloven.”

Sanne: “Wat ze aan de man brengen kun je niet eens altijd leugens noemen. Het is gewoon een andere manier van tegen de dingen aankijken. Aan het publiek de keus, wij moeten beoordelen of al die mensen met een witte jas aan, werkelijk kundige dokters zijn of vooral gladde kwakzalvers.”

David: “Dat vind ik ergerlijk en tijdverspilling. Ooit kon je er van op aan dat een dokter met een witte jas een echte geneesheer was die haar vak verstond. Vandaag de dag moet je maar afwachten. De kans dat je een kat in de zak koopt, wordt groter. Dat is de globalisatie in combinatie met vrije marktwerking. De consument wordt er alleen maar beter van, beloven de politici ons.”

gorilla-Bommel Guernica

Joost geschiedenis

Oorspronkelijk gepost door: David, Sanne & Jerry Mager op nelpuntnl.nl op 27 april 2016

 

 

 

 

 

 

 

Vechten voor Zorg moet, want competitie werkt genezend!

‘Merkwaardig zou zijn als decentralisatie niet leidt tot lokale verschillen’
Door: Raoul du Pré – Volkskrant 30/09/2014, 13:44

Martin van Rijn geneest

Commentaar – De gedachte achter de decentralisatie van de zorg is dat gemeenten het beter kunnen, dichter bij huis, meer op maat gesneden, schrijft Raoul du Pré in het commentaar van de Volkskrant. ‘Sterker: als het stelsel werkt, zijn er straks verschillen op wijk- en buurtniveau.’

Raoul du Pré is chef politiek van de Volkskrant

Patiënten met hersenletsel merken dat in het midden van het land aanzienlijke verschillen ontstaan in de budgetten die gemeenten nog voor hen overhebben.
Goofy is confuus

 Dat is in zekere zin voorspelbaar nieuws. Het werd al twee jaar aangekondigd. Net zo voorspelbaar, maar daarom niet minder begrijpelijk, zijn de bezorgde reacties. ‘Dat wordt verhuizen om betere zorg te krijgen’, verwoordt 50Plus-voorman Henk Krol de ongerustheid die ongetwijfeld bij een deel van zijn achterban leeft.

Daarbij is het wel goed te onthouden waarom de hele operatie ook alweer is opgezet: de landelijke, centraal geregelde zorg gaat ten onder aan z’n gebrek aan maatwerk. Dat vindt niet alleen het kabinet. ‘Doorgeschoten bureaucratie en geldverspilling, hospitalisering, medicalisering en marginalisering’, betoogden vorig jaar ook 21 wethouders van grote gemeenten, kijkend naar de situatie in hun eigen stad. ‘Beknotte professionals, ineffenciënte samenwerking en gemiste preventiekansen.’
De gedachte achter de decentralisatie is dat gemeenten het beter kunnen, dichter bij huis, meer op maat gesneden. In dat licht zou het pas echt merwaardig zijn als er nu géén lokale verschillen ontstaan.

Sterker: als het stelsel werkt, zijn er straks verschillen op wijk- en buurtniveau. Het zal niet overal vanzelf goed gaan. In het komend half jaar moeten gemeentebesturen aantonen dat zij in staat zijn de juiste zorg op maat te leveren, moeten gemeenteraden bewijzen dat zij bij machte zijn om op tijd bij te sturen en zullen zorgbehoevenden soms moeten vechten voor hun rechten. De Raad voor de Rechtspraak waarschuwde vorig jaar al: uiteindelijk zullen er rechters aan te pas moeten komen om te bepalen of de rechtsongelijkheid niet te ver doorschiet.
Haddock recht door zee

 

 

Raoul Du Pré van de Volkskrant geeft Geert Wilders geen schijn van kans meer

‘Negeer Wilders niet, maar spreek hem tegen’

OPINIE – Raoul du Pré – chef van de politieke redactie van de Volkskrant – VK 25/03/2014, 11:30

Commentaar Een cordon sanitaire tegen Wilders is niet nodig, schrijft Raoul du Pré in het commentaar van de Volkskrant. ‘Hij heeft zichzelf feitelijk al volledig geïsoleerd.’
Zelfs wie nog twijfelde weet nu zeker dat de uiterst rechtse flank van de Nederlandse politiek wordt aangevoerd door een man die onverantwoordelijk omgaat met zijn invloed, in rap tempo radicaliseert, zijn eigen partij als een radeloze alleenheerser bestuurt en daarmee zijn eigen kiezers tekort doet. …..
chef journalist tekst
‘Wat doen we met Geert?’ In Den Haag barst nu het debat los over de vraag ‘wat doen we met Geert?’ Een cordon sanitaire, zoals ooit tegen Janmaats Centrumpartij? Met z’n allen afspreken dat we net doen alsof de PVV niet bestaat? Weglopen of demonstratief de krant gaan lezen als Wilders spreekt of een motie indient? Elke vorm van regeren met de PVV uitsluiten? Dat laatste is feitelijk al het geval. PvdA, GroenLinks, D66, SP en ChristenUnie besloten in 2009 al, onafhankelijk van elkaar, niet met Wilders in zee te gaan. Nu VVD en CDA zich schoorvoetend aansluiten, is de blokkade een feit.

Daarmee heeft Wilders zichzelf effectief geïsoleerd. In navolging van veel van zijn partijgenoten zal ook een deel van zijn kiezers op den duur hopelijk gaan inzien dat een stem op hem een verloren stem is. Daar is geen cordon sanitaire voor nodig. Integendeel: het is niet te hopen dat Rutte, Van Ojik en de rest nu gaan doen alsof Wilders niet bestaat. Zijn kiezers hebben er recht op te horen waarom hij zijn zin niet krijgt. Het is ook niet erg om af en toe een PVV-motie te steunen, zolang onfatsoen maar een krachtig weerwoord krijgt. Juist in dat weerwoord zijn andere partijen nogal eens tekortgeschoten. Daar ligt nu hun opdracht: niet negeren, maar tegenspreken.
jar50_-_pin_up_02

rutte-Wilders schij op alles

Herman Wijffels over onze behoefte aan dienstbare en betrouwbare bankiers

door Jerry Mager
gepost op vrijdag, 28 juni 2013

“Yet we might interpret the implications of Weber’s work in quite a different fashion. The core of capitalist spirit was not so much its ethic of denial as its motivational urgency, shorn of the traditional frameworks which had connected striving with morality.”
Anthony Giddens (1994:70): Living in a Post-Traditional Society

“Das Problem des Vertrauens besteht nämlich darin, daβ die Zukunft sehr viel mehr Möglichkeiten enthält, als in der Gegenwart aktualisiert und damit in die Vergangenheit
überführt werden können. ( ) Die Zukunft überfordert das Vergegenwärtigungspotential des Menschen. Und doch muβ der Mensch in der Gegenwart mit einer solchen, stets überkomplexen Zukunft leben. ( ) Diese Leistung ist unvertragbar. ( ) Vertrauen ist eine der Möglichkeiten, sie zu erbringen.“
Niklas Luhmann (1968:10): Vertrauen.

“In risk issues, no one is an expert, or everyone is an expert, because the experts presume what they are supposed to make possible and produce: cultural acceptance.”
Ulrich Beck (1994:9): The Reinvention of Politics

“The universality of capitalism resides in the fact that capitalism is not a name for a ‘civilization,’ for a specific cultural-symbolic world, but the name for a neutral economico-symbolic machine which operates with Asian values as well as with others, so that Europe’s world wide triumph is its defeat, self-obliteration, the cutting of the umbilical link to Europe.”
Slavoj Žižek (2009:318): The Parallax View

Naar een dienstbaar en stabiel bankwezen” luidt de titel van het rapport dat de Commissie Structuur Nederlandse Banken onder leiding van oud-Rabobanktopman Herman Wijffels vandaag (vrijdag, 28 juni 2013) presenteert aan de Nederlandse politiek.

Voor iedereen die de narigheid in de financiële sector de afgelopen periode enigszins gevolgd heeft, is dit rapport vooral een verhaal van de bekende open deuren. Hiermee bedoel ik geenszins een diskwalificatie. Voornaamste oogmerk en functie van het rapport lijkt te zijn: Nederlandse politici een legitimatie bieden om met name de Nederlandse hypotheekregelingen en de vastgoedmarkt grondig op de schop te nemen: kijk eens mensen, het moet nu eenmaal gebeuren, het is niet onze schuld. In dit rapport van bijna 50 pagina’s leggen de experst nogeens haarfijn uit waarom het zo dringend nodig is dat onze hypotheekrenteaftrekregelingen grondige herziening behoeven. Misschien kunnen in de bancaire biotoop niet vaak genoeg open deuren worden ingetrapt. Dat bankiers, toezichthouders, lobbyisten, politici en dergelijke lieden, nodig te drogen moeten worden gehangen en op de tocht gezet, hebben de gepasseerde crises me dunkt keer op bewezen, benadrukt en onderstreept.
Enige saillante punten en passages die mij in het rapport opvielen stip ik hier kort aan. Ik verwijs hierbij naar de pdf-versie die op internet is te lezen en van het web gedownload kan worden.

vertrouwen in ” het systeem”
Wat Wijffels c.s. proberen: adviezen te geven die – indien te goeder trouw en op intelligente wijze opgevolgd – een systeem genereren dat weer te vertrouwen zou zijn voor de burger. De zwakke plek is en blijft natuurlijk dat systemen als het bancair-financiële geen eigen leven of een zelfstandig bestaan leiden: ze worden bemenst. Ook systeem-banken doen niets op eigen houtje, zij worden bemenst. Nu kun je zoveel regels en randvoorwaarden inbouwen als je wilt, en je kunt zoveel toezichthouders benoemen als je wilt, het is en blijft in laatste instantie in de meest letterlijke zin des woords: mensenwerk. Indien de mensen die het systeem bestieren en manipuleren niet deugen, begin je niets en niemendal. Daarmee is alles gezegd.

” In this world, ‘ paying one’s debts’ can well come to seem the very definition of morality, if only because so many people do it.
For instance, it has become a regular feature of many sorts of business in America that large corporations or even some small businesses, faced with a debt, will almost automatically simply see what happens if they do not pay – complying only if reminded, goaded, or presented with some sort of legal writ. In other words, the principle of honor has thus been almost completely removed from the marketplace. As a result, perhaps, the whole subject of debt becomes surrounded by a halo of religion.”

David Graeber (2012:377): Debt. The First 5,000 Years

Verlies van vertrouwen

Curieus dat de opdracht aan “de banken” om ons vertrouwen te herwinnen als laatste wordt genoemd van de elf aanbevelingen die commissie Wijffels op pagina 11-12 doet.
Publiek vertrouwen vestigen, bestendigen, koesteren, uitbouwen en nimmer beschamen, zou het vanzelfsprekende mission statement van banken dienen te zijn. Het opkalefateren van hetgeen er nu nog rest aan rudimentair vertrouwen in bankiers c.s., is vanzelfsprekend de eerste opdracht die bankiers, toezichthouders, politici, rating agencies, lobbyisten en al die andere personen die in de financiële biotoop grasduinen, zich hevig, dringend en urgent moeten aantrekken. Daarom dat punt 11 vooraan moet staan en niet als spuit elf en hekkensluiter fungeren.
Uit de samenvatting op pagina 7: “De aanleiding voor dit onderzoek is dat de banken in de afgelopen jaren onvoldoende dienstbaar en stabiel zijn geweest. (… ) Tijdens de crisis bleken verschillende banken in Nederland omvangrijke staatssteun nodig te hebben. Daardoor is een vertrouwensbreuk ontstaan tussen de maatschappij en de banken. Dit is ernstig omdat banken essentiële functies voor de economie vervullen.
De oorzaak van de vertrouwensbreuk leggen bij het feit dat banken omvangrijke staatssteun nodig hadden om niet om te vallen, is inmiddels een bekende en treurige move. Zoiets in de trant van: er stak een harde wind op en toen dreigden de banken dus om te vallen. Zomaar en zonder dat ook maar iemand er iets aan zou hebben kunnen doen. Aan de oorzaken van de laatste financiële crisis wordt min of meer voorbijgegaan, terwijl het precies de oorzaken van die crisis zijn (i.e. incompetente, verzakende, bankiers en toezichthouders!), die voor eroderend publiek vertrouwen in de bankwereld zorgen.
Het consequent spreken over “de banken” vind ik bijna net zo sneu. Banken zijn immers reïficaties, concepten die verstoffelijkt worden, maar het blijven desniettemin abstracte begrippen. Banken graaien niet naar bonussen bovenop hun toch al onwerkelijke salarissen. Banken doen niets. Het zijn de piepeltjes die de banken bevolken die het hem doen. Deze personen als “de banken” benoemen, houdt ze anoniem en amorf, zij krijgen geen gezicht, het zijn onzijdige geslachtloze wezens, net zo ongrijpbaar als “de vergrijzing” en “de klimaatverandering”.

Banken dienen het verloren vertrouwen te herwinnen door te laten zien dat zij er zijn voor de klant en dat zij de belangen van de maatschappij in het oog houden.(… ) Het impliciete sociaal contract, dat van oudsher geldt tussen banken en de maatschappij, dient te worden herbevestigd. Dit contract houdt in dat de overheid de banken beschermt tegen irrationeel gedrag van klanten (bankruns) en tijdelijke liquiditeitstekorten. In ruil hiervoor verwacht de maatschappij van banken dat zij hun rol in de economie vervullen,hun cliënten adequaat bedienen en veilig opereren.” (p. 17)
Banken kunnen geen vertrouwen winnen, en bankruns typeren als irrationeel gedrag van klanten, vind ik vrij kwalijk. De schuld ligt wederom niet bij de blunderende bankiers en tukkende toezichthouders, maar bij ons, het irrationele publiek. Waarom willen mensen hun geld terug van een bank? Dat willen mensen omdat ze de boel niet vertrouwen. Is dat irrationeel? Als er geen reden voor dat wantrouwen zou zijn, ja dan wel. Echter, het recente verleden en de huidige gang van zaken laten ons onverbloemd en keihard zien dat het juist irrationeel zou zijn om zoals – ooit en heel lang geleden – een onbegrensd vertrouwen in banken (en de bankiers!) te blijven stellen. Dus “het impliciete sociaal contract” tussen banken en de burgers geldt niet langer als vanzelfsprekend. Dus “herbevestigen” van dat sociaal contract (zie hierna) kan helemaal niet, want iets wat er niet (meer) is, kan niet herbevestigd worden. Dat vertrouwen moet van de grond af worden opgebouwd. De bankiers c.s. lijken nog niet erg enthousiast om daaraan mee te werken. Zij hebben de smaak van slapende-rijk-worden inmiddels flink te pakken. Om ze daarvan te laten afkicken, zijn veel sterkere middelen nodig dan rapporten berstensvol omzwachteld taalgebruik.

– “afwikkeling” (zie o.a. pagina 11,15,21,24,26)
Het woord “afwikkeling” is een voorbeeld van zo’n eufemisme dat verantwoordelijkheidvervagend en -verstuivend werkt.

– “gestuurd door het marktmechanisme” (pagina 7,17) vind ik een weinig geruststellende woordcombinatie, waaruit blijkt dat marktfundamentalisme en marktfetisjisme diep in de haarvaten is doorgedrongen en bij velen neuronaal ingesleten.

p. 17: “De commissie beveelt aan dat banken het sociaal contract herbevestigen door hun visie op de rol die zij in de samenleving vervullen te expliciteren in een maatschappelijk statuut en daarover de publieke dialoog aan te gaan. Hierin kunnen banken gezamenlijk aan de maatschappij verklaren wat zij zullen doen om te zorgen dat zij dienstbaar en stabiel zullen zijn. De functie van een dergelijk document is dat het kan helpen waarborgen dat banken in de juiste geest handelen, iets dat met alleen maar meer regelgeving niet te bereiken is. Banken kunnen daarin uiteenzetten hoe zij hun rol in de allocatie van kapitaal ten dienste van de Nederlandse economie zullen invullen en daarover het maatschappelijk debat voeren.” (p. 17)
Gooi dat maar in m’n pet. Natuurlijk is regelgeving alleen, hoe uitgewerkt en gedetailleerd ook, niet werkbaar. Maar, zou het werkelijk helpen ons vertrouwen in de bankiers (“banken” zijn reïficaties die afstand scheppen en verantwoordelijkheden verstuiven ) opnieuw te vestigen, wanneer die bankiers ons vertellen “wat zij zullen doen om te zorgen dat zij dienstbaar en stabiel zullen zijn” ? Ik waag dat te betwijfelen.
Onze pensioenen worden nog steeds gekort vanwege de rotzooi die deze bankiers ervan hebben gemaakt. In feite betekenen pensioenkortingen dat het loon waartegen wij destijds onze arbeid leverden, met terugwerkende kracht wordt afgewaardeerd, verlaagd. Wij kunnen daar helemaal niets tegen doen. Wat voor mooie frases de directeur van het ABP mij ook voorschotelt om mij de onvermijdelijkheid van deze diefstal (herstructurering en korting zijn een ordinaire, platte, eufismen) te laten inzien, mijn rancune jegens de veroorzakers van de ellende wordt er niet minder op. Integendeel. Zij denken blijkbaar dat ik hun verbale verlakkerij voor zoete koek slik!

De koninklijke weg naar verbetering van de stabiliteit van banken is versterking van de kapitaalpositie teneinde de afstand tot faillissement (distance to default) te vergroten.” (p. 8) Helemaal niet. De koninkelijke weg is het werk te laten doen door betrouwbare en competente professionals en niet door hebzuchtige sukkelaars die van toeten nog blazen weten en alleen zijn geïnteresseerd in hun bonussen en remuneraties.
Daarnaast stel je toezichthouders aan die niet zitten te slapen en die ook verstand van zaken hebben. Want hoezeer je de kapitaalposities van banken ook versterkt, tegen domheid is geen kruid gewassen, om van kwaadwillige hebzucht en moedwillig maatschappelijk vandalisme maar te zwijgen.

Banken die deposito’s aantrekken dienen excessieve risico’s te vermijden. Om dit te bereiken zijn internationaal voorstellen gedaan om het depositobedrijf af te schermen van bepaalde risicovolle activiteiten en daardoor de stabiliteit te vergroten.” (p. 24) Dit verwijst naar The Glass-Steagall Act uit 1933, die voorzag in de scheiding tussen de commercial banks en de investment banks.

Verreweg het belangrijkste vind ik opmerkingen als: “14. Bestaande eisen voor het deskundigheid en betrouwbaarheid van bestuurders en commissarissen worden omgevormd tot een meeromvattende geschiktheidstoets. Toelichting: Voor commissarissen geldt voortaan ook een deskundigheidseis (voorheen behoefden commissarissen alleen deskundig te zijn voorwat betreft de bedrijfsvoering). Naast op integriteit, kennis, vaardigheden,worden bestuurders en commissarissen ook beoordeeld op bestuurlijke enleidinggevende vaardigheden, professioneel gedrag en toegevoegde waarde(geschiktheidstoets).(p.36) Natuurlijk, het klinkt nobel en rechtschapen, maar we moeten eerst maar eens afwachten en zien, en dan nogmaals ZIEN, wat hiervan in de praktijk allemaal terechtkomt. Het overzicht in Bijlage 6 (pp. 42-44) is degelijk, al zou ik de Dodd–Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act (2010) en prominenter plek gunnen dan in de voetnoet 25 op pagina 42. Juist omdat hij door politici, bankiers en beleidmakers grotendeels genegeerd lijkt worden.

John Lanchester over de financiële biotoop en zijn bevolking, in the London Review of Books

“The lack of trust simply withdraws activities. It reduces the range of possibilities for rational action. ( ) It prevents, above all, capital investment under conditions of uncertainty and risk. ( ) Through lack of trust a system may lose size; it may even shrink below a critical threshold necessary for its own reproduction at a certain level of development.”
Niklas Luhmann (1988:104): Familiarity, Confidence, Trust: Problems and Alternatives

“During the credit crunch, the conditional aspect of Libor became overpoweringly apparent, since the salient fact about the interbank market was that banks were refusing to lend money among themselves. That, in essence, was what the credit crunch was: banks being too scared to lend to each other.”
John Lanchester: Are we having fun yet?

Spannender dan dit rapport van de Commissie Wijffels (hoewel: alle uitingen in de goede richting zijn meegenomen) leest het artikel van John Lanchester in The London Review of Books – 2013 no. 13 04 juli: Are we having fun yet? ….. on the banks’ barely believable behaviour.
Lanchester legt de vinger nadrukkelijk op de zere plek: de mieze (morele) kwaliteit van degenen die met ons geld omspringen. Het artikel in LRoB is vrij toegankelijk. Ik selecteer er enkele passages uit.

“As anyone who’s been there recently can testify, the blame in Spain falls mainly on the banks – as it does in Ireland, in Greece, in the US, and pretty much everywhere else too. Here in the UK, feelings were nicely summed up by the Parliamentary Commission on Banking Standards, which reported on 19 June that ‘the public have a sense that advantage has been taken of them, that bankers have received huge rewards, that some of those rewards have not been properly earned, and in some cases have been obtained through dishonesty, and that these huge rewards are excessive, bearing little or no relation to the work done.’
The report eye-catchingly called for senior bankers to face jail.
​ In the midst of this cacophony of largely justified accusations, the banks have had a strange kind of good fortune: the noise is now so loud that it’s become hard to hear specific complaints of wrongdoing. That’s lucky for them, because there’s one particular scandal which really deserves to stand out. The scandal I have in mind is that of mis-sold payment protection insurance (PPI). The banks are additionally lucky in that there’s something inherently unsexy about the whole idea of PPI, from the numbing acronym to the fact that the whole idea of a scandal about insurance payments seems inherently dreary and low-scale. But if there hadn’t been so much other lurid wrongdoing in the world of finance, and if mis-sold payment protection insurance had a sexier name, PPI would stand out as the biggest scandal in the history of British banking.

This is a big claim to make: an especially big claim to make at the moment, when bank scandals come around with a regularity which in almost any other context would be soothing. Here’s a short recap of some of the greatest hits of the noughties. Just to keep things simple, I’m going to leave out the biggest of them all, the grotesque toxic-asset and derivative spree which took the global financial system to the edge of the abyss. That was the precursor and proximate cause of the difficulties which are affecting the entire Western world at the moment, but the causal mechanisms connecting the initial crisis and our current predicament are a separate subject.
The crisis and its consequences are too big to count as a scandal: they’re more like a climate. We can all agree that we’d prefer a different climate. We can all agree that we have no idea when this one will change.
( … )
The trouble with this thinking is that it missed out the fundamental fact about banking: that it is based on trust – on credit in more than just the economic sense. Trust is the banks’ most important intangible asset: if it were lacking, none of us would ever use them for anything, ever. In a sense, trust is what banks do. In a capitalist economy, companies make money by supplying needs or wants: we pay for things knowing that some of that money is profit for the businesses involved, and are in general content to do so, because we know that’s how the system works. Companies align themselves with our interests and make money in the process.
( … )
Banks are perfectly placed to make money by aligning themselves with their customers’ interests. That process is baked into what they do: they align themselves with us by taking our deposits and looking after them safely, and they align themselves with us by lending us money to buy things and houses and keep the economy running. Their business is our interests. Or should be. But the PPI scandal showed a fundamental breach in that alignment between them and us. The other scandals of recent years are variations on the theme of banks breaking rules and making mistakes. This, though, wasn’t a mistake or a rule-breach, or rather it was, but the main thing about it was an order of magnitude more important. PPI was about banks breaking trust by exploiting their customers, not accidentally, but as a matter of deliberate and sustained policy. They sold policies which they knew did not serve the ends they were supposed to serve and in doing so treated their customers purely as an extractive resource. That is why, uncharismatic as it sounds and dreary in many of its specifics as it is, PPI is the worst scandal in the history of British banking: the one that shows just how badly wrong the industry had gone, and just how fundamentally it violated what should have been its basic values. No wonder that there’s been what the Parliamentary Commission on Banking Standards, in the very first sentence of its 571-page report, calls ‘a profound loss of trust born of profound lapses in banking standards’. PPI is the final proof that our banks became rotten.”

Dit is toch andere koek dan het wat omzichtige – zeker naar de bankiers toe – proza van het rapport Wijffels. Bij het opstellen en expliciet maken van hun waardenkompas dat als basis voor een vernieuwd “sociaal contract” moet dienen, kunnen de financiële Finocchio’s en Pipo’s echter naar hartelust uit het rapport van Wijffels c.s. putten. Ook dit is een positief punt dat Wijffels c.s. wat mij betreft zetten.

* * *

luister- & leestips

Een onderhoudend en overzichtelijk betoog over de Kredietcrisis is dat van de historicus Maarten van Rossem op vier CD’s die in 2012 zijn uitgebracht door de Home Academy onder de titel “Kapitalisme“.

Michael Moore (2010) op dvd: Capitalism: a Love Story

Ulrich Beck, in: Ulrich Beck, Anthony Giddens and Scott Lash (eds) (1994/1988): Reflexive Modernization. Politics Tradition and Aesthetics in the modern Social Order / Cambridge, Oxford UK: Polity Press.

Sander Boon (2012): De geldbubbel. Hoe overheden en spaarbanken ons spaargeld hebben verkwanseld / Amsterdam – Antwerpen: Business Contact

Anthony Giddens, in: Ulrich Beck, Anthony Giddens and Scott Lash (eds) (1994/1988): Reflexive Modernization. Politics Tradition and Aesthetics in the modern Social Order / Cambridge, Oxford UK: Polity Press.

David Graeber (2012/2011): Debt. The First 5,000 Years / New York: Melville

John Lanchester (2010): De kapitale crisis. De ondergang van een wereldeconomie / Amsterdam: Prometheus / vertaling van Whoops! Why Everyone Owns Everyone and No One Can Pay

Niklas Luhmann (1968): Vertrauen. Ein Mechanismus der Reduktion sozialer Komplexität / Stuttgart: Ferdinand Enke

Niklas Luhmann, in Diego Gambetta (editor) (1988:94-108): Trust: making and breaking of cooperative relations / New York, Oxford: Blackwell